Το σχολικό έτος 2015 - 2016 το σχολείο μας μετονομάστηκε από 74ο Δημοτικό Σχολείο Αθηνών, σε 74ο Δημοτικό Σχολείο Αθηνών «Βασίλειος Καμπάνης» με απόφαση του Υπουργού Παιδείας Έρευνας και Θρησκευμάτων και Φ.Ε.Κ. Μετονομασίας σχολικής μονάδας Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης.

ΤΙΜΗ ΣΕ ΕΝΑ ΔΑΣΚΑΛΟ

Μια σεμνή εορτή για τα αποκαλυπτήρια της προτομής του Βασιλείου Καμπάνη (16 Νοεμβρίου 1980)

Όσοι συνέπεσε να παρακολουθήσουν στην τηλεόραση τη σεμνή εορτή που έγινε μία ηλιόλουστη Κυριακή του Νοεμβρίου στο 74ο Δημοτικό Σχολείο Πλάκας (16 Νοεμβρίου 1980), επί της οδού Αδριανού, αισθάνθηκαν πραγματικά ρίγη συγκινήσεως. Επρόκειτο για τα αποκαλυπτήρια της προτομής του Βασιλείου Καμπάνη, ο οποίος εδώ και σαράντα χρόνια υπήρξε διευθυντής του δημοτικού αυτού σχολείου εις το οποίο είχε υπηρετήσει ολόκληρη τριαντακονταετία. Η προτομή στήθηκε κάτω από τα αρχαϊκά προπύλαια του σχολείου επί της οδού Αδριανού με τη φροντίδα των παλαιών μαθητών του σχολείου, οι οποίοι ουδέποτε ελησμόνησαν, αλλά θέλησαν να τιμήσουν ιδιαίτερα τον παλαιό και άξιο δάσκαλό τους. Την πρωτοβουλία για την πραγματοποίηση του ωραίου αυτού έργου ανέλαβε επιτροπή παλαιών μαθητών του σχολείου, στην οποία μετείχαν οι κοι 'Αθως Τσούτσος, Γεώργιος Καμπάνης, Χάρης Μπαμπίλης, Νίκος Γιαλούρης και Δημήτρης Χαχαμόπουλος.

Τα αποκαλυπτήρια έκανε ο Υπουργός Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων κος Ταλιαδούρος, με την παρουσία πολλών και νέων μαθητών του σχολείου, του Υφυπουργού Κοινωνικών Υπηρεσιών κ. Αποστολάτου, του τέως Υπουργού και συμπολίτου του τιμώμενου κ. Δημ. Αλιμπράντη κ.α. Η παρουσία των παλαιών μαθητών, μερικών αρκετά ηλικιωμένων, μεταξύ των οποίων κάποιος υπερβαίνων το 80 έτος της ηλικίας του αναζητούσε τους συμμαθητάς του! Έδινε ένα ιδιαίτερο τόνο στη συγκέντρωση, που έφθανε τα όρια του ενθουσιασμού. 

Τα αισθήματα αυτά εξέφρασε στο λόγο που εξεφώνησε ο κος Άθως Τσούτσος, καταθέτοντας στέφανο στην προτομή του Βασιλείου Καμπάνη. Στο λόγο του, ο κος Άθως Τσούτσος , ο οποίος ήταν παλαιός μαθητής του σχολείου και του Καμπάνη και σήμερα είναι Σύμβουλος της Επικρατείας, ανέφερε ότι : 

«Εάν εις τους γονείς οφείλωμεν το ζην, εις τους δασκάλους οφείλωμεν το ευ ζην. Το λειτούργημα του δασκάλου είναι υψηλόν και αποφασιστικόν δια την διαμόρφωσιν του ανθρώπου και το μέλλον αυτού και της κοινωνίας. Ο δάσκαλος δε του δημοτικού σχολείου, ο οποίος είναι μοναδικός εις την τάξη του δι' ολόκληρον το έτος και πολλάκις δια περισσότερα έτη, φέρει αποκλειστικώς το βάρος της πνευματικής τροφής του μικρού μαθητού. Δια τούτο η μορφή του δασκάλου κυριαρχεί εις την σκέψιν του παιδιού, το παρακολουθεί και το κατευθύνει με τα λόγια του και το παράδειγμά του. Η ικανότης, η αρετή και η ευπρέπεια του δασκάλου, έχουν άμεσον αντίκτυπον εις την ψυχήν των παιδιών, τα οποία επηρεάζονται από τα προτερήματά του, αλλά και υπόκεινται εις την δυσμενή επίδρασιν ενδεχομένων μειονεκτημάτων του. Φωτεινόν παράδειγμα εξαιρέτου εκπαιδευτικού λειτουργού, ο οποίος άφησε εποχή εις το παλαιόν αυτό σχολείον της Πλάκας, υπήρξε ο Βασίλειος Καμπάνης. 

Ο Βασίλειος Καμπάνης εγεννήθη εις την Παροικίαν της Πάρου το 1876 και απέθανεν εις τας Αθήνας το 1942. Εσπούδασε και εις το Διδασκαλείον και εις την Γυμναστικήν Ακαδημία, ώστε εις την ηλικίαν των 22 ετών είχεν αποκτήσει τα διπλώματα του δημοδιδασκάλου και του καθηγητού της γυμναστικής. Αρχικώς υπηρέτησεν επί διετίαν κατά τα έτη 1898-1900 εις το δημοτικόν σχολείον Αθηνών παρά τα Εξάρχεια και κατόπιν από του 1904 μέχρι του 1938 υπηρέτησεν εις το σχολείο τούτο, αρχικώς επί 11 έτη ως δάσκαλος και μετά ταύτα ως διευθυντής του Σχολείου επί 23 συνεχή έτη. Η προσήλωσίς του εις το διδακτικόν λειτούργημα υπήρξε δι' αυτόν πάθος συνοδευόμενον υπό ακαταπονήτου εργασίας και μόχθου δια την επίτευξιν του μεγάλου σκοπού της προόδου των παιδιών και της δημιουργιας Ελλήνων πολιτών. Επίστευεν ότι «Παιδεία εν ημίν μόνον εστίν αθάνατον και θείον» κατά τον Πλούταρχον. 

Ο Βασίλειος Καμπάνης δεν ήτο ο άψυχος εκτελεστής ενός ψυχρού καθήκοντος, αλλά πάντοτε ζωντανός , δημιουργικός και ακούραστος ώστε το σχολείο να λειτουργεί αψόγως και να προσφέρει συνεχώς περισσότερα. 

Ιδιαιτέρως πρέπει να μνημονευτεί η φροντίς για τους παλαιούς μαθητάς του, αναπήρους πολέμου, υπέρ των οποίων οργάνωνεν εράνους δια να τους εφοδιάζει με ορθοπεδικά μέλη. Συγκινητική ήτο η σχολική εορτή, κατά την οποία παρετάσσοντο οι μαθηταί δια να υποδεχθούν τους προσερχόμενους αναπήρους. Με την συμπαράστασιν του τότε αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος Χρυσοστόμου εδημιούργησεν εις το σχολείον πρότυπον συσσιτίου δια τους απόρους μαθητάς, οι οποίοι κατά την εποχήν εκείνην δεινώς εδοκιμάζοντο. 

Είχε προγραμματίσει το απόγευμα εκάστης Τετάρτης απογευματινόν περίπατον με τους μαθητάς του εις τους λόφους της Πνυκός και του Φιλοπάππου, όπου τους οδήγει συνταταγμένους προηγουμένου του τυμπανιστού μαθητού και τους ομίλει επί διαφόρων θεμάτων. Αι μικροεκδρομαί αυταί απετέλουν την χαρά και τα ιδανικάν και την εμψύχωσιν των μαθητών, ενώ συνάμα τους ανέπτυσσεν το πνεύμα και τα ιδανικά των και αποτελούν και σήμερον ωραίον παράδειγμα προς μίμησιν.
Η αγάπη του δια το σχολείον ήτο παροιμιώδης, ώστε όταν του επροτάθη η θέσις του καθηγητού της γυμναστικής εις το Α' Γυμνάσιον της Πλάκας, δεν απεδέχθη την πρότασιν, αλλά παρέμεινεν εις το δημοτικόν. 

Ο Βασίλειος Καμπάνης εγνώριζε να συνδυάζη την στοργήν προς την αυστηρότητα. Εγνώριζε να απονέμη τον έπαινον, αλλά και να καλλιεργεί την ευαισθησίαν και τον ενθουσιασμόν των μαθητών του, αλλά συγχρόνως να χρησιμοποιεί εν ανάγκη τον χάρακα, ο οποίος ανέκαθεν υπήρξε μέσον παιδαγωγικόν. Με υπομονήν και επιμονήν εφρόντιζε δια την δημιουργίαν όχι μόνον καλλιεργημένων ανθρώπων, αλλά και υπευθύνων πολιτών, ικανών να αξιοποιήσουν τους εαυτούς των και να υπηρετήσουν το κοινωνικόν σύνολον. Σκοπός του ήτο ο μαθητής όχι μόνο να μανθάνη, αλλά προ παντός να σκέπτεται. Και ηγωνίζετο να μεταδώση εις τους νέους την ιδέαν της εκπληρώσεως του καθήκοντος, όπως την είχεν ενστερθή ο ίδιος. 

Προσέφερεν όχι μόνον την διαδασκαλίαν του, αλλά και το παράδειγμα ολοκλήρου της ζωής του, κατά την οποίαν υπήρξε και άριστος οικογενειάρχης, αξιωθείς να ιδή τα παιδιά του εκλεκτούς επιστήμονας, εκ των οποίων η προ τίνος αποβιώσασα κόρη του , τον είχε διαδεχθεί εις το εκπαιδευτικόν έργον. Επομένως εδικαίωσεν τους λόγους του Πλουτάρχου. «Διδασκάλους ζητητέον τοις τέκνοις, οι και τοις βίοις εισίν αδιάβλητοι και τοις τρόποις ανεπίληπτοι και ταις εμπειρίαις άριστοι». 

Η μορφή του Βασιλείου Καμπάνη εκυριάρχησεν εδώ εις την Πλάκα και συνεκέντρωσε την αγάπην και την εκτίμησιν των μαθητών, των γονέων και εν γένει των κατοίκων της παλαιάς αυτής συνοικίας, οι οποίοι ονόμασαν το σχολείον αυτό «Σχολείον του Καμπάνη». 

Αλησμόνητε δάσκαλε Βασίλειε Καμπάνη. 

Σήμερον επανήλθες εις το σχολείον σου και θα στέκεσαι πλέον εδώ να παρακολουθείς με το άγρυπνο μάτι σου τη ζωή του που συνεχίζεται ακατάπαυστη, χάρις στην προτομή την οποίαν εφιλοτέχνησε ο κ. Νικόλαος Περαντινός. Εις τους νεωτέρους συναδέλφους θα εμπνέεις την εμμονήν εις το καθήκον και την αντάξιαν συνέχισιν του έργου σου. Οι νέοι μαθηταί θα διδάσονται την οφειλόμενην τιμή εις τους διδασκάλους των. Οι παλαιοί μαθηταί σου θα σε ατενίζουν με σεβασμό και ευγνωμοσύνη, διότι σε εσένα οφείλομεν πολλά και η προτομή αυτή ας αποτελέση μικράν εκπλήρωσιν της οφειλής μας. 

Με τον λόγο του αυτό ο ομιλητής όχι μόνο παρουσίασε την προσωπικότητα του Βασιλείου Καμπάνη και το έργο του, αλλά εσκιαγράφησε και την εικόνα του πραγματικού ενάρετου και ευσυνείδητου εκπαιδευτικού. 

Κατόπιν μίλησε ο κ. Υπουργός της Παιδείας, ο οποίος συνεχάρη τους παλαιούς μαθητές για την ωραία αυτή εκδήλωση, που τιμά όχι μόνο το δάσκαλό τους, αλλά και αυτούς τους ίδιους και αποδεικνύει ότι είναι πραγματικά άξιοι μαθητές ενός τόσο διακεκριμένου δασκάλου. Τέλος μικροί μαθητές του σχολείου απήγγειλαν τα σχετικά με τη συγκινητική αυτή τελετή ποιήματα, μεταξύ των οποίων και στίχους του παλαιού μαθητού του σχολείου, πρώην διευθυντού του Υπουργείου Δικαιοσύνης και συγγραφέως Χάρη Μπαμπίλη, ένα από τα απαγγελθέντα ποιήματα του οποίου είναι το ακόλουθο: 

Στης Πλάκας το ιστορικό δημοτικό σχολείο
Εδώ φοιτώντας έμαθα τα γράμματα τα πρώτα
Εδώ, μικρούλης άνοιξα το πρώτο μου βιβλίο
Και της χρηστής εκπαίδευσης εδέχτηκα τα φώτα.

Εδώ σε αυτό Τέμενος εξήντα χρόνια πίσω
κάτω από την Ακρόπολη, την αίγλην την αρχαία
ήρθα κι εγώ Ελληνική παιδεία ν' αποχτήσω
απ' την παλιά κληρονομιά όμως κι από τη νέα.
Έτσι μία μέρα η μάνα μου έρχεται και με πιάνει
από το χέρι που έπαιζα με τα παιδιά στο δρόμο
για να με πάει στο δάσκαλο, τον φοβερό Καμπάνη
που με τη βέργα εφάρμοζε της μάθησης το Νόμο!

Μα ευτυχώς, αντί για αυτόν, μία όμορφη δασκάλα
με πήρε με πολλή στοργή και μου χαμογελούσε
κι ύστερα μ' έβαλε μαζί με τα παιδιά τα άλλα
που και σ' αυτά μ' αληθινή αγάπη τους μιλούσε.

Τέσσερα χρόνια έμεινα σε ετούτο σχολείο
μέσα σε τούτο το παλιό κι' αγιασμένο δώμα
χρόνια γλυκειάς ανάμνησης! Και δεν είναι αστείο
να πω πως με συγκίνηση το βλέπω τώρα ακόμα.

Τους φίλους μου τους παιδικούς και τους συμμαθητές μου
όπου μαζί καθήσαμε σε τούτα τα θρανία
Όλους εγώ τους σκέφτομαι και δεν ξεχνώ ποτές μου
πως πάντοτε μας έδενε μι' αγάπη αιωνία.

Όμορφα, χρόνια παιδικά που πέρασαν και πάνε
αθώα χρόνια, άδολα, χαρούμενα που εφύγαν
πίσω σ' αυτά τα μάτια μας σήμερα ας κοιτάνε
να δούνε τις καρδούλες μας που σαν μπουμπούκια ανοίγαν.

Να δουν τις πρώτες μας χαρές, τα γέλια, τα παιχνίδια
που άνθιζαν σαν λουλούδια στη σχολική αυλή μας
και στην ψυχή μας έμειναν απλά κι αγνά στολίδια
παρηγοριά στην τωρινή, την άχαρη ζωή μας...

Νομίζουμε ότι η γιορτή αυτή πρέπει να σημειωθεί ως ένα ευχάριστο φαινόμενο μίας ευγενούς πνευματικής εκδήλωσης, που αποδεικνύει ότι στη χώρα μας δεν έλλειψαν ποτέ οι ανώτερες ψυχικές δυνάμεις, οι οποίες διατηρούν τους δεσμούς της κοινωνίας και εμψυχώνουν τα μέλη της. 

Εφόδια στους μελλοντικούς πολίτες της χώρας. 

ΝΙΚΟΣ ΓΙΑΛΟΥΡΗΣ